Bệnh lý quy đầu ở nam giới có thể biểu hiện bằng đỏ, ngứa, đau rát, bong da, nứt, nổi mụn, loét, chảy dịch, có mùi hoặc thay đổi màu sắc bất thường. Nhiều trường hợp chỉ liên quan đến kích ứng hoặc viêm nhẹ, nhưng một số dấu hiệu có thể xuất hiện trong viêm quy đầu – bao quy đầu, bệnh lây truyền qua đường tình dục, lichen sclerosus hoặc tổn thương tiền ung thư. Nam giới nên khám sớm nếu tổn thương kéo dài, tái phát, lan rộng, chảy máu, loét không lành, gây đau khi cương hoặc khiến bao quy đầu ngày càng khó tuột.
Quy đầu bình thường trông như thế nào?
Quy đầu là phần đầu của dương vật, có mật độ thần kinh cảm giác cao và đóng vai trò quan trọng trong hoạt động tình dục. Ở người chưa cắt bao quy đầu, quy đầu được bao phủ bởi lớp da bao quy đầu khi dương vật ở trạng thái mềm.
Màu sắc quy đầu có thể khác nhau giữa từng người. Một số nam giới có màu hồng, đỏ nhạt, nâu hoặc sẫm màu hơn vùng da xung quanh mà vẫn hoàn toàn bình thường.
Bề mặt quy đầu cũng không nhất thiết phải “trơn láng tuyệt đối”. Nam giới có thể có những biến thể sinh lý lành tính như chuỗi hạt ngọc dương vật hoặc các tuyến bã nhìn thấy rõ.
Vấn đề đáng lưu ý không phải là quy đầu có giống hình ảnh trên Internet hay không, mà là có xuất hiện một thay đổi mới, tiến triển hoặc gây triệu chứng hay không.
Nếu một vùng da trước đây bình thường đột nhiên đỏ, bong tróc, xuất hiện mụn, loét, tiết dịch hoặc thay đổi cấu trúc kéo dài, đó là lúc cần nghĩ đến bệnh lý.
Những bệnh lý quy đầu thường gặp ở nam giới
“Bệnh quy đầu” không phải tên một bệnh riêng biệt. Đây là nhóm vấn đề có thể liên quan đến viêm nhiễm, bệnh da, chấn thương cơ học, bất thường bao quy đầu hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Viêm quy đầu – bao quy đầu
Viêm quy đầu là tình trạng viêm xảy ra ở đầu dương vật. Nếu tình trạng viêm đồng thời ảnh hưởng đến bao quy đầu, thuật ngữ balanoposthitis có thể được sử dụng.
Các biểu hiện thường gặp gồm:
- Quy đầu đỏ.
- Sưng.
- Ngứa.
- Nóng rát.
- Đau khi chạm.
- Khó chịu khi quan hệ.
- Mùi bất thường.
- Có dịch dưới bao quy đầu.
- Bao quy đầu khó kéo xuống.
NHS khuyến cáo nam giới nên được thăm khám khi xuất hiện những triệu chứng viêm quy đầu như sưng, ngứa, đau hoặc đỏ. Nguyên nhân có thể liên quan đến Candida, chất kích ứng, vệ sinh không phù hợp, bệnh da hoặc một số nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục.
Điểm quan trọng là viêm quy đầu không đồng nghĩa với bệnh xã hội. Tự kết luận nguyên nhân chỉ từ biểu hiện đỏ hoặc ngứa có thể dẫn đến sử dụng thuốc sai.
Viêm quy đầu do Candida
Candida có thể gây viêm vùng quy đầu, đặc biệt khi có những yếu tố thuận lợi.
Biểu hiện có thể bao gồm:
- Quy đầu đỏ.
- Ngứa.
- Cảm giác bỏng rát.
- Kích ứng.
- Đôi khi có các vùng đỏ hoặc chất trắng quanh quy đầu và bao quy đầu.
CDC mô tả viêm quy đầu do Candida có thể xuất hiện với những vùng đỏ ở quy đầu kèm ngứa hoặc kích ứng.
Tuy nhiên, cứ thấy quy đầu đỏ hoặc bong da rồi tự mua thuốc chống nấm là không phù hợp, bởi viêm da tiếp xúc, lichen sclerosus, vảy nến và nhiều bệnh khác có thể tạo triệu chứng tương tự.
Viêm da kích ứng hoặc viêm da tiếp xúc
Quy đầu là vùng da – niêm mạc nhạy cảm. Việc tiếp xúc thường xuyên với những chất gây kích ứng có thể khiến hàng rào bảo vệ bề mặt bị tổn thương.
Các yếu tố thường gặp gồm:
- Xà phòng có tính tẩy mạnh.
- Sữa tắm nhiều hương liệu.
- Dung dịch vệ sinh vùng kín.
- Chất sát khuẩn.
- Gel bôi trơn không phù hợp.
- Một số thành phần trên bao cao su.
- Chất diệt tinh trùng.
- Rửa quy đầu quá nhiều lần.
Nam giới có thể thấy quy đầu đỏ, khô, bong, căng hoặc rát nhưng lại không có biểu hiện nhiễm trùng rõ rệt.
Việc càng khó chịu càng chà rửa hoặc sát khuẩn mạnh có thể làm tình trạng kích ứng trở nên nghiêm trọng hơn.
Khô, rạn hoặc nứt da quy đầu
Quy đầu hoặc bao quy đầu có thể xuất hiện các vết rạn nhỏ sau:
- Quan hệ kéo dài.
- Quan hệ khi không đủ chất bôi trơn.
- Thủ dâm với lực ma sát lớn.
- Quan hệ nhiều lần liên tục.
- Bao quy đầu quá chặt.
Nếu vết nứt chỉ xuất hiện một lần sau ma sát và nhanh chóng lành, nguyên nhân cơ học có thể được nghĩ đến.
Ngược lại, nếu cứ mỗi lần cương hoặc quan hệ là da lại nứt đúng một vùng, cần kiểm tra xem có vòng xơ, hẹp bao quy đầu hoặc bệnh da mạn tính hay không.
Lichen sclerosus ở quy đầu
Lichen sclerosus là bệnh viêm da mạn tính đáng lưu ý ở cơ quan sinh dục nam, thường ảnh hưởng đến quy đầu và bao quy đầu ở nam giới chưa cắt bao quy đầu.
Các biểu hiện có thể gồm:
- Mảng da trắng hoặc nhạt màu.
- Da mất độ đàn hồi.
- Nứt.
- Rách.
- Đau.
- Khó kéo bao quy đầu xuống.
- Đau khi dương vật cương.
- Hình thành mô sẹo.
Đây là nguyên nhân đặc biệt cần nghĩ đến khi nam giới nhận thấy bao quy đầu ngày càng trắng, cứng và chặt hơn chứ không đơn thuần chỉ bị khô.
Hẹp bao quy đầu gây viêm và tổn thương quy đầu
Hẹp bao quy đầu có thể khiến việc vệ sinh khó khăn, đồng thời tạo lực siết lên quy đầu và da bao quy đầu khi cương.
Ở người trưởng thành, NHS khuyến cáo đi khám khi tình trạng bao quy đầu chặt đi kèm đau, sưng, chảy máu, tiết dịch, tiểu đau hoặc đau khi cương.
Nếu bao quy đầu liên tục viêm rồi hình thành sẹo, độ đàn hồi của da có thể giảm dần và tình trạng hẹp trở nên rõ hơn.
Do đó, “viêm bao quy đầu tái phát” và “hẹp bao quy đầu” đôi khi không phải hai vấn đề hoàn toàn tách biệt.
Chuỗi hạt ngọc dương vật
Một số nam giới nhìn thấy nhiều hạt nhỏ quanh vành quy đầu rồi lập tức lo sợ mắc sùi mào gà.
Nếu các hạt:
- Nhỏ.
- Nhẵn.
- Màu khá đồng đều.
- Xếp thành một hoặc vài hàng quanh vành quy đầu.
- Tồn tại ổn định.
- Không đau.
- Không loét.
thì bác sĩ có thể nghĩ đến chuỗi hạt ngọc dương vật – một biến thể sinh lý lành tính.
Điều quan trọng là không tự dùng axit hoặc thuốc trị mụn cóc để phá những cấu trúc này khi chưa có chẩn đoán.
Sùi mào gà ở quy đầu
Sùi mào gà là một nguyên nhân quan trọng khi quy đầu xuất hiện các nhú hoặc mụn thịt mới.
Tổn thương có thể:
- Là một hoặc nhiều nốt.
- Phẳng hoặc nhô cao.
- Bề mặt sần.
- Tăng dần số lượng.
- Mọc thành cụm.
- Xuất hiện thêm ở bao quy đầu, thân dương vật hoặc vùng hậu môn – sinh dục.
Tuy nhiên, chỉ nhìn một nốt nhỏ bằng mắt thường tại nhà không đủ để phân biệt chắc chắn sùi mào gà với những cấu trúc lành tính khác.
Do đó, nếu mụn mới xuất hiện, tăng dần hoặc có liên quan đến tiền sử tình dục nguy cơ, người bệnh nên khám trực tiếp.
Herpes sinh dục
Herpes có thể gây tổn thương tại quy đầu hoặc những vùng da sinh dục xung quanh.
Một số trường hợp xuất hiện:
- Mụn nước.
- Đám mụn nước nhỏ.
- Vết trợt.
- Loét.
- Đau rát.
- Cảm giác châm chích hoặc bỏng trước khi tổn thương rõ.
Tuy nhiên, biểu hiện herpes không phải lúc nào cũng điển hình. Vì vậy, việc tự chẩn đoán chỉ qua hình ảnh trên mạng có thể không chính xác.
Giang mai và các vết loét sinh dục
Một vết loét ở quy đầu luôn đáng được đánh giá cẩn thận, đặc biệt khi người bệnh có quan hệ tình dục nguy cơ.
CDC nhấn mạnh rằng chỉ dựa vào bệnh sử và khám bằng mắt thường có thể không đủ chính xác để xác định nguyên nhân của loét sinh dục. Người có vết loét ở bộ phận sinh dục cần được đánh giá những nguyên nhân quan trọng như giang mai và herpes bằng xét nghiệm phù hợp.
Vì vậy, một vết loét không đau cũng không phải dấu hiệu để yên tâm và bỏ qua.
8 dấu hiệu bệnh lý quy đầu nam giới cần đi khám sớm
Không phải mọi thay đổi ở quy đầu đều nguy hiểm. Nhưng các dấu hiệu dưới đây không nên tiếp tục tự theo dõi kéo dài.
1. Quy đầu đỏ, sưng hoặc đau kéo dài
Đỏ nhẹ sau quan hệ hoặc thủ dâm có thể xuất hiện do ma sát.
Nhưng nếu quy đầu:
- Đỏ liên tục.
- Sưng.
- Ngứa nhiều.
- Đau.
- Nóng rát.
- Tái phát nhiều lần.
thì viêm quy đầu, Candida, viêm da hoặc các bệnh lý khác cần được xem xét.
Đặc biệt, việc sử dụng thuốc bôi hỗn hợp trong thời gian dài mà không có chẩn đoán có thể khiến biểu hiện lâm sàng thay đổi và làm việc xác định nguyên nhân khó hơn.
2. Có vết loét hoặc vết trợt ở quy đầu
Loét sinh dục là một trong những dấu hiệu cần đi khám sớm nhất.
Vết loét có thể liên quan đến:
- Chấn thương.
- Herpes.
- Giang mai.
- Một số bệnh viêm da.
- Tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư trong những tình huống hiếm gặp.
CDC khuyến cáo người có loét sinh dục cần được đánh giá chuyên môn thay vì chỉ chẩn đoán dựa vào hình dạng tổn thương.
3. Mụn thịt hoặc nhú trên quy đầu tăng dần
Một vài hạt nhỏ tồn tại ổn định lâu năm có thể chỉ là biến thể sinh lý.
Ngược lại, nếu các nốt:
- Mới xuất hiện.
- Tăng số lượng.
- Tăng kích thước.
- Bề mặt sần.
- Mọc không đều.
- Lan ra nhiều vị trí.
thì cần phân biệt sùi mào gà với những bệnh lý da sinh dục khác.
NHS cũng khuyến cáo không nên tự chẩn đoán nguyên nhân của các nốt hoặc cục bất thường trên dương vật vì chúng có thể xuất phát từ nhiều tình trạng khác nhau, bao gồm nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục và bệnh da.
4. Quy đầu khô, nứt và chảy máu tái phát
Một vết nứt nhỏ sau quan hệ mạnh có thể là hậu quả của ma sát.
Nhưng nếu cứ lành rồi nứt trở lại, đặc biệt tại cùng một vị trí, bác sĩ cần tìm nguyên nhân như:
- Hẹp bao quy đầu.
- Viêm mạn tính.
- Vòng xơ bao quy đầu.
- Lichen sclerosus.
Lichen sclerosus có thể gây thay đổi cấu trúc da, nứt, sẹo và hẹp bao quy đầu nếu tiến triển.
5. Quy đầu hoặc bao quy đầu xuất hiện mảng trắng, vùng da cứng
Đây là biểu hiện không nên đơn giản xem là “da khô”.
Mảng trắng đi kèm:
- Da mỏng hoặc thay đổi cấu trúc.
- Nứt.
- Sẹo.
- Vòng bao quy đầu chặt hơn.
- Đau khi cương.
cần được bác sĩ đánh giá để loại trừ lichen sclerosus và các bệnh da sinh dục khác.
6. Bao quy đầu ngày càng khó tuột
Một người trưởng thành trước đây kéo bao quy đầu bình thường nhưng gần đây thấy ngày càng khó tuột cần chú ý.
Nguyên nhân có thể liên quan đến:
- Viêm lặp lại.
- Sẹo.
- Lichen sclerosus.
- Hẹp bao quy đầu mắc phải.
Đặc biệt nếu tình trạng đi kèm đau khi cương, chảy máu hoặc tiết dịch, việc khám chuyên khoa càng cần thiết.
7. Quy đầu có dịch, mùi hôi hoặc kèm tiểu buốt
Dịch dưới bao quy đầu không phải lúc nào cũng là bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Tuy nhiên, nếu có:
- Dịch mủ từ lỗ tiểu.
- Mùi hôi rõ.
- Tiểu buốt.
- Tiểu rát.
- Đau dương vật.
- Quan hệ tình dục nguy cơ.
bác sĩ có thể cần phân biệt viêm quy đầu với viêm niệu đạo hoặc STI.
Khi đó, điều trị chỉ bằng thuốc bôi ngoài quy đầu thường không giải quyết được toàn bộ vấn đề.
8. Vết loét, cục hoặc mảng bất thường không lành
Ung thư dương vật hiếm gặp, nhưng việc nhận biết các tổn thương kéo dài vẫn rất quan trọng.
NHS liệt kê những biểu hiện đáng lưu ý gồm:
- Khối hoặc vết loét không lành sau khoảng 4 tuần.
- Phát ban kéo dài.
- Chảy máu từ dương vật hoặc dưới bao quy đầu.
- Dịch có mùi.
- Bao quy đầu khó kéo xuống.
- Thay đổi màu sắc da dương vật hoặc bao quy đầu.
Những dấu hiệu này không đồng nghĩa chắc chắn ung thư, bởi nhiều bệnh lành tính cũng có thể tạo biểu hiện tương tự. Nhưng chúng là lý do chính đáng để đi khám thay vì tự điều trị.
Những dấu hiệu nào cần xử trí khẩn cấp?
Ngoài nhóm cần “khám sớm”, có một số trường hợp không nên chờ đợi.
Nghẹt bao quy đầu
Nếu nam giới kéo bao quy đầu xuống phía sau quy đầu nhưng sau đó không thể kéo trở lại vị trí ban đầu, vòng bao quy đầu có thể siết chặt gây sưng đau.
Đây là tình trạng cần được đánh giá y tế khẩn cấp vì sự chèn ép kéo dài có thể ảnh hưởng tuần hoàn vùng quy đầu.
Chấn thương gây chảy máu nhiều
Rách sâu vùng quy đầu hoặc dây thắng, chảy máu không cầm sau quan hệ hoặc chấn thương cần được cơ sở y tế xử trí.
Quy đầu sưng đau nhanh kèm khó tiểu
Nếu sưng tăng nhanh và người bệnh khó tiểu hoặc không tiểu được, cần đi khám ngay thay vì tiếp tục tự theo dõi tại nhà.
Bệnh lý quy đầu có phải do vệ sinh kém?
Không nên quy mọi bệnh quy đầu cho vấn đề vệ sinh.
Vệ sinh không phù hợp có thể góp phần gây viêm, nhưng vệ sinh quá mức cũng có thể gây bệnh.
Nam giới thường mắc một trong hai thái cực:
- Không vệ sinh đầy đủ vùng dưới bao quy đầu.
- Hoặc rửa nhiều lần mỗi ngày bằng dung dịch sát khuẩn mạnh.
Cả hai đều có thể làm môi trường tại vùng quy đầu trở nên bất lợi.
DermNet khuyến nghị trong chăm sóc viêm quy đầu cần giữ vùng quy đầu và bao quy đầu sạch, khô, đồng thời tránh những yếu tố gây kích ứng.
Vệ sinh nhẹ nhàng thường hợp lý hơn việc cố “khử khuẩn” vùng kín bằng nhiều hóa chất.
Có nên tự mua thuốc bôi khi quy đầu bất thường?
Không nên nếu chưa biết nguyên nhân.
Một trong những vấn đề thường gặp trong thực tế là người bệnh thấy quy đầu đỏ rồi tự mua:
- Thuốc chống nấm.
- Corticoid.
- Kháng sinh.
- Thuốc trị herpes.
- Thuốc trị sùi mào gà.
- Các loại kem phối hợp nhiều hoạt chất.
Nhưng cùng một biểu hiện “đỏ quy đầu” có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.
Ví dụ, thuốc phù hợp với viêm da chưa chắc phù hợp với nhiễm trùng. Ngược lại, chỉ dùng thuốc chống nấm trong một bệnh da mạn tính cũng không giải quyết được vấn đề.
Đặc biệt không nên tự bôi axit, hóa chất hoặc thuốc trị mụn cóc thông thường lên quy đầu vì đây là vùng da – niêm mạc rất nhạy cảm.
Khám bệnh lý quy đầu gồm những gì?
Khám trực tiếp tổn thương
Bác sĩ cần quan sát:
- Vị trí tổn thương.
- Màu sắc.
- Kích thước.
- Bề mặt.
- Mức độ đỏ và viêm.
- Có vết nứt hoặc loét không.
- Có mụn nước hoặc mụn thịt không.
- Có vùng da trắng hoặc sẹo không.
Đánh giá bao quy đầu
Đây là bước quan trọng nhưng đôi khi bị người bệnh bỏ qua.
Bác sĩ sẽ xem:
- Bao quy đầu có quá chặt không.
- Có vòng xơ không.
- Có tuột xuống được khi cần hay không.
- Có sẹo do viêm tái diễn không.
- Dây thắng có bất thường hay không.
Khai thác tiền sử tình dục
Nếu tổn thương có khả năng liên quan STI, bác sĩ có thể hỏi về:
- Bạn tình mới.
- Quan hệ không sử dụng bao cao su.
- Quan hệ miệng hoặc hậu môn.
- Tiền sử STI.
- Triệu chứng của bạn tình.
Những câu hỏi này nhằm xác định nguy cơ và lựa chọn xét nghiệm phù hợp, không phải để phán xét đời sống cá nhân.
Xét nghiệm khi có chỉ định
Không phải mọi bệnh lý quy đầu đều cần làm xét nghiệm.
Tùy biểu hiện, bác sĩ có thể cân nhắc:
- Xét nghiệm giang mai.
- HIV.
- Xét nghiệm lậu hoặc Chlamydia.
- Xét nghiệm liên quan herpes trong trường hợp phù hợp.
- Đánh giá nhiễm nấm.
- Kiểm tra đường huyết ở người viêm tái diễn hoặc có yếu tố nguy cơ.
- Sinh thiết nếu tổn thương bất thường và chẩn đoán chưa rõ.
Đặc biệt với loét sinh dục, CDC lưu ý chẩn đoán dựa đơn thuần vào bệnh sử và thăm khám có thể không chính xác, do đó xét nghiệm nhằm tìm những nguyên nhân quan trọng như giang mai và herpes có vai trò đáng kể.
Bệnh lý quy đầu nên khám ở đâu?
Nam giới nên lựa chọn cơ sở có chuyên môn Nam khoa – Tiết niệu – Y học giới tính, đặc biệt khi vấn đề liên quan đồng thời đến quy đầu, bao quy đầu, đường tiểu và sức khỏe tình dục.
Một lần khám đúng chuyên khoa cần trả lời được những câu hỏi:
- Đây là biến thể sinh lý hay bệnh lý?
- Có viêm quy đầu – bao quy đầu hay không?
- Tổn thương có liên quan bệnh da không?
- Có dấu hiệu của bệnh lây truyền qua đường tình dục không?
- Bao quy đầu có hẹp hoặc hình thành vòng xơ không?
- Có cần xét nghiệm không?
- Có cần can thiệp bao quy đầu hay chỉ điều trị nội khoa?
- Tổn thương có dấu hiệu nào cần sinh thiết hoặc theo dõi chuyên sâu không?
Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health
Tại TP.HCM, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health là cơ sở chuyên sâu trong chăm sóc sức khỏe Nam khoa, Y học giới tính và các vấn đề sức khỏe tình dục nam.
Hệ thống hiện cung cấp các dịch vụ Nam khoa, bệnh lây truyền qua đường tình dục, chăm sóc sức khỏe sinh sản và tham vấn tâm lý. Trụ sở chính đặt tại 7B/31 Thành Thái, Phường Diên Hồng, TP.HCM.
Với các bệnh lý quy đầu, lợi thế của tiếp cận Nam khoa chuyên sâu là bác sĩ không chỉ nhìn vào một vết đỏ hay một nốt mụn, mà còn đánh giá đồng thời:
- Quy đầu.
- Bao quy đầu.
- Dây thắng.
- Lỗ tiểu.
- Nguy cơ nhiễm trùng.
- Nguy cơ STI.
- Chức năng tình dục.
- Những vấn đề tâm lý phát sinh do lo lắng về bệnh vùng kín.
Điều này đặc biệt quan trọng ở những người liên tục tái phát viêm, đau khi quan hệ hoặc đã tự điều trị nhiều lần nhưng không khỏi.
TS.BS.CK2 Trà Anh Duy – chuyên gia đầu ngành Nam khoa – Y học giới tính
TS.BS.CK2 Trà Anh Duy là một trong những chuyên gia uy tín, đầu ngành trong lĩnh vực Nam khoa – Y học giới tính, với quá trình hoạt động chuyên môn sâu về sức khỏe nam giới, chức năng sinh dục và sức khỏe tình dục. Bác sĩ cũng tham gia nhiều hoạt động chuyên môn, hội nghị khoa học trong lĩnh vực Nam khoa – Y học giới tính và hiện là Founder của hệ thống Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health.
Đối với các bệnh lý nhạy cảm ở quy đầu, điều quan trọng không chỉ là kê thuốc làm hết đỏ hoặc hết ngứa. Bác sĩ cần phân biệt rõ bệnh da lành tính, viêm nhiễm, bất thường bao quy đầu và bệnh lây truyền qua đường tình dục để tránh bỏ sót nguyên nhân hoặc điều trị quá mức.
Nam giới nên làm gì trước khi đi khám quy đầu?
Trước buổi khám, nên:
- Không tự phá hoặc cắt nốt bất thường.
- Hạn chế bôi thêm thuốc mới.
- Không sử dụng axit hoặc thuốc trị mụn cóc lên quy đầu.
- Không chà xát mạnh bằng xà phòng.
- Ghi nhớ thời điểm tổn thương bắt đầu xuất hiện.
- Theo dõi tổn thương có tăng kích thước hoặc số lượng không.
- Nhớ lại những lần quan hệ nguy cơ gần đây nếu có.
Nếu có vết loét, mụn nước hoặc tổn thương nghi STI, nên hạn chế quan hệ tình dục cho đến khi được đánh giá nguyên nhân.
Có thể phòng ngừa bệnh lý quy đầu bằng cách nào?
Không thể phòng tránh hoàn toàn tất cả bệnh lý ở quy đầu, nhưng nam giới có thể giảm nhiều yếu tố nguy cơ bằng cách:
- Vệ sinh vùng sinh dục nhẹ nhàng.
- Tránh chất sát khuẩn mạnh khi không cần thiết.
- Giữ vùng dưới bao quy đầu khô thoáng.
- Không cố kéo bao quy đầu nếu đang sưng hoặc đau.
- Sử dụng đủ chất bôi trơn khi quan hệ nếu cần.
- Tránh quan hệ quá mạnh gây rách da.
- Quan hệ tình dục an toàn.
- Chủ động tầm soát STI khi có nguy cơ.
- Không tự dùng thuốc kéo dài cho những tổn thương chưa rõ chẩn đoán.
- Đi khám khi viêm quy đầu tái phát.
Đặc biệt, đừng xem tình trạng “bị vài lần rồi tự khỏi” là bằng chứng bệnh không đáng lo. Chính đặc điểm tái phát nhiều lần đôi khi là thông tin quan trọng giúp bác sĩ nhận ra bệnh nền.
Bệnh lý quy đầu ở nam giới & Những Câu Hỏi Thường Gặp
Quy đầu đỏ nhưng không đau có cần đi khám không?
Nếu chỉ đỏ nhẹ ngay sau quan hệ hoặc thủ dâm và nhanh chóng trở lại bình thường, có thể theo dõi.
Nhưng nếu vùng đỏ kéo dài, tái đi tái lại, bong da, nổi mụn hoặc thay đổi cấu trúc thì nên khám để xác định nguyên nhân.
Quy đầu nổi mụn trắng có phải bệnh xã hội không?
Không nhất thiết.
Chuỗi hạt ngọc dương vật, tuyến bã và nhiều cấu trúc lành tính có thể tạo những nốt màu trắng hoặc màu da. Tuy nhiên, mụn mới xuất hiện hoặc thay đổi dần vẫn cần được phân biệt với sùi mào gà, u mềm lây và các bệnh da sinh dục khác. NHS lưu ý các nốt hoặc cục trên dương vật có nhiều nguyên nhân khác nhau và không nên tự chẩn đoán.
Quy đầu bị ngứa có phải nấm Candida không?
Có thể nhưng không chắc chắn.
Candida có thể gây đỏ, ngứa và kích ứng quy đầu, nhưng viêm da tiếp xúc và nhiều bệnh khác cũng có biểu hiện tương tự.
Quy đầu bị bong da và nứt có nguy hiểm không?
Một vết nứt do ma sát có thể nhẹ. Tuy nhiên, nếu bong da hoặc nứt cứ tái diễn, đặc biệt đi kèm mảng trắng, sẹo hoặc bao quy đầu ngày càng chặt, cần loại trừ lichen sclerosus và hẹp bao quy đầu.
Vết loét ở quy đầu không đau có cần khám không?
Có.
Không đau không đồng nghĩa vô hại. Một số nguyên nhân gây loét sinh dục có thể không gây đau rõ. CDC khuyến cáo các trường hợp loét sinh dục cần được đánh giá để tìm nguyên nhân thích hợp.
Quy đầu có mùi hôi là bệnh gì?
Mùi có thể liên quan đến tích tụ chất tiết, viêm quy đầu – bao quy đầu hoặc nhiễm trùng. Nếu đi cùng đỏ, sưng, dịch bất thường hoặc tiểu buốt thì nên đi khám thay vì chỉ tăng cường sử dụng dung dịch vệ sinh.
Viêm quy đầu tái phát nhiều lần có cần cắt bao quy đầu không?
Không phải trường hợp nào cũng cần cắt.
Bác sĩ cần xác định có hẹp bao quy đầu, vòng xơ, lichen sclerosus hay tình trạng viêm tái diễn liên quan đến cấu trúc bao quy đầu hay không. Chỉ khi có chỉ định phù hợp mới cân nhắc can thiệp.
Quy đầu có vết đỏ kéo dài có phải ung thư không?
Phần lớn các vết đỏ ở quy đầu không phải ung thư. Tuy nhiên, những tổn thương dai dẳng, đặc biệt là vết loét hoặc khối không lành, chảy máu, tiết dịch hôi hoặc thay đổi màu sắc cần được kiểm tra. NHS khuyến cáo đánh giá một khối hoặc vết loét trên dương vật không lành trong khoảng 4 tuần.
Khám bệnh lý quy đầu nên khám Nam khoa hay Da liễu?
Cả hai chuyên khoa đều có thể tham gia xử trí tùy nguyên nhân.
Nếu tổn thương liên quan đồng thời đến bao quy đầu, lỗ tiểu, quan hệ tình dục, nghi STI hoặc ảnh hưởng chức năng tình dục, khám Nam khoa – Y học giới tính thường thuận tiện vì bác sĩ có thể đánh giá toàn diện cơ quan sinh dục nam và chỉ định thêm xét nghiệm khi cần.
Kết luận
Bệnh lý quy đầu ở nam giới rất đa dạng, từ những vấn đề tương đối đơn giản như kích ứng, ma sát, viêm da đến viêm quy đầu – bao quy đầu, Candida, hẹp bao quy đầu, lichen sclerosus và bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Nam giới đặc biệt nên đi khám sớm khi có vết loét, mụn tăng dần, quy đầu chảy máu, mảng trắng bất thường, nứt tái phát, tiết dịch, tiểu buốt, bao quy đầu ngày càng khó tuột hoặc tổn thương kéo dài không lành. Những biểu hiện này không đồng nghĩa chắc chắn với bệnh nguy hiểm, nhưng không nên được xử lý bằng cách tự mua thuốc bôi hoặc dựa vào hình ảnh trên mạng để chẩn đoán.
Tại TP.HCM, TS.BS.CK2 Trà Anh Duy là một trong những chuyên gia uy tín, đầu ngành trong lĩnh vực Nam khoa – Y học giới tính, cùng đội ngũ Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health cung cấp hướng tiếp cận chuyên sâu cho các vấn đề quy đầu, bao quy đầu, bệnh lây truyền qua đường tình dục và sức khỏe sinh dục nam. Khám đúng chuyên khoa ngay từ đầu giúp xác định chính xác nguyên nhân, tránh điều trị sai và quan trọng hơn là bảo vệ lâu dài chức năng sinh dục cũng như sức khỏe tình dục của nam giới.
