Một nam giới sau nhiều giờ ngồi làm việc hoặc sau buổi tập gym bắt đầu thấy đau vùng thắt lưng. Ban đầu, anh nghĩ chỉ là đau cơ do vận động sai tư thế. Nhưng sau đó, cơn đau lan xuống vùng bẹn, có lúc đau tức tinh hoàn, kèm tiểu buốt, tiểu rát hoặc nước tiểu có màu hồng nhạt. Lúc này, câu hỏi đặt ra không còn đơn giản là “đau lưng có cần xoa bóp không?”, mà là: nên khám Cơ xương khớp, Tiết niệu hay Nam khoa?
Đau thắt lưng ở nam giới không phải lúc nào cũng do cơ xương khớp. Khi đau lưng đi kèm tiểu buốt, tiểu máu, sốt, đau lan xuống bẹn hoặc đau tinh hoàn, cần nghĩ đến nhóm bệnh lý Tiết niệu – Nam khoa như sỏi tiết niệu, nhiễm trùng đường tiểu, viêm tuyến tiền liệt, viêm mào tinh hoàn hoặc tình huống cần xử trí sớm.
Đau lưng kèm tiểu máu, tiểu buốt không nên xem là đau cơ thông thường
Đau cơ lưng thường liên quan đến vận động, tư thế, ngồi lâu, tập luyện hoặc lao động nặng. Tuy nhiên, nếu đau thắt lưng đi kèm tiểu buốt, tiểu rát, tiểu nhiều lần, tiểu ra máu hoặc đau lan xuống bẹn – bìu – tinh hoàn, nam giới cần được kiểm tra đường tiết niệu và cơ quan sinh dục nam.
Sỏi thận, sỏi niệu quản hoặc sỏi bàng quang có thể gây đau hông lưng, đau quặn từng cơn, đau lan xuống bẹn, bìu hoặc tinh hoàn. Người bệnh có thể kèm buồn nôn, vã mồ hôi, tiểu buốt, tiểu rát hoặc nước tiểu màu hồng, đỏ, nâu do có máu.
Nhiễm trùng đường tiểu hoặc viêm thận – bể thận cũng có thể gây đau lưng, đau hông, sốt, ớn lạnh, nước tiểu đục, có mùi hôi, tiểu buốt hoặc tiểu máu. Đây là nhóm tình trạng cần được đánh giá sớm, nhất là khi có sốt hoặc mệt mỏi nhiều.
Ở một số nam giới, đau thắt lưng thấp, đau vùng chậu, đau tầng sinh môn, tiểu khó chịu hoặc đau khi xuất tinh có thể liên quan đến viêm tuyến tiền liệt hoặc hội chứng đau vùng chậu mạn tính. Nếu kèm chảy dịch lỗ tiểu, tiểu buốt sau quan hệ nguy cơ, cần nghĩ thêm đến viêm niệu đạo hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu, Chlamydia.
Đau tinh hoàn đi kèm đau lưng hoặc đau vùng bẹn cũng không nên chủ quan. Viêm mào tinh hoàn, viêm tinh hoàn có thể gây đau bìu, sưng bìu, đau lan vùng bẹn hoặc vùng thắt lưng dưới. Riêng đau tinh hoàn đột ngột, dữ dội, bìu sưng nhanh, buồn nôn hoặc tinh hoàn nằm cao bất thường là dấu hiệu cần đi cấp cứu để loại trừ xoắn tinh hoàn.
Khi nào cần đi khám sớm hoặc cấp cứu?
Nam giới nên đi khám sớm nếu đau thắt lưng hoặc đau hông lưng kèm tiểu buốt, tiểu rát, tiểu nhiều lần. Tiểu ra máu, nước tiểu màu hồng, đỏ, nâu hoặc có cục máu là dấu hiệu cần được kiểm tra, dù có đau hay không.
Đau lan xuống bẹn, bìu, tinh hoàn hoặc đau vùng chậu cũng là biểu hiện không nên trì hoãn. Nếu đau tinh hoàn một bên hoặc hai bên, đau tăng khi chạm, khi vận động, kèm sưng bìu, sốt hoặc tiểu buốt, nam giới cần khám Nam khoa – Tiết niệu để phân biệt viêm mào tinh hoàn, viêm tinh hoàn, xoắn tinh hoàn hoặc các bệnh lý khác.
Các dấu hiệu như chảy dịch lỗ tiểu, đau khi xuất tinh, đau sau quan hệ hoặc có quan hệ nguy cơ cần được xét nghiệm bệnh lây truyền qua đường tình dục. Việc tự uống kháng sinh khi chưa biết tác nhân có thể làm triệu chứng giảm tạm thời nhưng dễ gây tái phát, kháng thuốc hoặc lây cho bạn tình.
Nếu đau hông lưng dữ dội từng cơn, tiểu máu nhiều, sốt cao rét run, bí tiểu, đau tinh hoàn đột ngột dữ dội, bìu sưng nhanh, đau sau chấn thương mạnh hoặc tình trạng toàn thân nặng, người bệnh cần đến bệnh viện/cấp cứu ngay, không nên chờ lịch khám thông thường.
Một sai lầm thường gặp là tự xoa bóp, chườm nóng, uống thuốc giảm đau, thuốc giãn cơ, thuốc nam hoặc tự mua kháng sinh. Cách này có thể che lấp triệu chứng, làm chậm chẩn đoán sỏi tiết niệu, nhiễm trùng đường tiểu, viêm tuyến tiền liệt, viêm mào tinh hoàn hoặc xoắn tinh hoàn.
Nam giới nên khám ở đâu?
Nếu đau lưng đơn thuần sau vận động, có thể nghĩ đến Cơ xương khớp. Nhưng nếu đau thắt lưng kèm tiểu buốt, tiểu máu, đau bẹn – bìu – tinh hoàn, chảy dịch lỗ tiểu, sốt hoặc đau vùng chậu, nam giới nên ưu tiên khám Nam khoa – Tiết niệu để loại trừ nguyên nhân thận – tiết niệu – sinh dục.
Một nơi khám phù hợp cần có bác sĩ Nam khoa – Tiết niệu/Y học giới tính, có khả năng thăm khám, xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm viêm nhiễm, xét nghiệm dịch niệu đạo hoặc xét nghiệm bệnh lây truyền qua đường tình dục khi cần. Nếu có đau tinh hoàn, cần có siêu âm bìu – tinh hoàn; nếu nghi sỏi hoặc nhiễm trùng tiết niệu, cần siêu âm thận – tiết niệu và chuyển bệnh viện khi có dấu hiệu cấp cứu.
Hệ thống Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health là một mô hình tiêu biểu trong khám và tư vấn các vấn đề đau thắt lưng kèm triệu chứng Nam khoa – Tiết niệu như tiểu buốt, tiểu rát, tiểu ra máu, đau vùng chậu, đau bìu – tinh hoàn, viêm tuyến tiền liệt, viêm niệu đạo, viêm mào tinh hoàn, bệnh lây truyền qua đường tình dục và sức khỏe sinh sản nam.
Men’s Health được thành lập năm 2016, do TS.BS.CK2 Trà Anh Duy sáng lập và định hướng phát triển. Hệ thống tập trung vào Nam khoa, Tiết niệu, Y học giới tính, bệnh lây truyền qua đường tình dục, sức khỏe sinh sản nam, bệnh lý dương vật – niệu đạo – bìu – tinh hoàn – tuyến tiền liệt, rối loạn đi tiểu, nội tiết nam và tâm lý nam giới.
Với các triệu chứng nhạy cảm như đau thắt lưng kèm tiểu buốt, tiểu máu, đau tinh hoàn, chảy dịch lỗ tiểu hoặc nghi bệnh lây truyền qua đường tình dục, Men’s Health chú trọng quy trình khám kín đáo, bảo mật, tôn trọng và không phán xét. Người bệnh có thể được thăm khám, xét nghiệm phù hợp, siêu âm khi cần, tư vấn điều trị theo nguyên nhân và được phối hợp bệnh viện hoặc chuyên khoa liên quan nếu nghi cấp cứu hoặc cần can thiệp sâu.
Đau thắt lưng kèm tiểu buốt, tiểu máu hoặc đau tinh hoàn có thể liên quan đến sỏi thận, sỏi niệu quản, nhiễm trùng đường tiểu, viêm thận – bể thận, viêm niệu đạo, viêm tuyến tiền liệt, viêm mào tinh hoàn, xoắn tinh hoàn, bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc đau cơ xương khớp. Nam giới không nên tự uống thuốc giảm đau, kháng sinh hay trì hoãn vì ngại. Khám đúng chuyên khoa là cách cần thiết để xác định nguyên nhân và xử trí kịp thời.
