Một nam giới sau quan hệ không an toàn bắt đầu thấy tiểu rát, hơi ngứa lỗ tiểu hoặc có dịch lạ vào buổi sáng. Một người khác lại phát hiện vài mụn nhỏ, vết loét hoặc nốt sùi ở vùng kín nhưng ngại đi khám vì sợ bị đánh giá, sợ lộ thông tin và sợ bạn đời nghi ngờ. Chính sự xấu hổ này khiến nhiều người trì hoãn cho đến khi triệu chứng kéo dài hoặc tái phát.
Bệnh lây truyền qua đường tình dục ở nam giới là nhóm bệnh cần được tiếp cận bằng y khoa, bảo mật và không kỳ thị. Người bệnh không nên tự trách, né tránh hoặc tự mua thuốc khi chưa rõ tác nhân. Khám sớm giúp chẩn đoán đúng, điều trị đúng, giảm nguy cơ biến chứng và hạn chế lây cho bạn tình.
Dấu hiệu nào nghi ngờ bệnh lây truyền qua đường tình dục?
Bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể lây qua quan hệ tình dục, tiếp xúc da – niêm mạc vùng sinh dục hoặc tiếp xúc với dịch tiết, máu tùy từng tác nhân. Một số bệnh có triệu chứng rõ, nhưng cũng có bệnh âm thầm trong giai đoạn đầu. Vì vậy, một người nhìn bên ngoài khỏe mạnh vẫn có thể mắc bệnh hoặc lây cho người khác.
Nam giới nên chú ý nếu có tiểu buốt, tiểu rát, tiểu khó chịu, tiểu nhiều lần hoặc cảm giác nóng rát niệu đạo. Chảy dịch lỗ tiểu, chảy mủ, dịch trong, trắng, vàng, xanh hoặc có mùi bất thường cũng là dấu hiệu cần đi khám sớm.
Các tổn thương vùng kín như nổi mụn nước, vết loét, nốt sùi, u nhú, mụn vùng kín, ngứa rát, đỏ, đau vùng quy đầu, bao quy đầu, thân dương vật, bìu, bẹn hoặc hậu môn cũng không nên tự xem là “mụn bình thường”. Một số trường hợp có thể kèm đau khi quan hệ, đau khi xuất tinh, đau vùng chậu, đau tinh hoàn, sưng bìu, tinh dịch đổi màu, có mùi hôi hoặc lẫn máu.
Tuy nhiên, không phải mọi triệu chứng vùng kín đều là bệnh lây truyền qua đường tình dục. Viêm da, dị ứng, viêm bao quy đầu, nhiễm nấm, viêm đường tiết niệu, chuỗi hạt ngọc dương vật, nang tuyến bã hoặc kích ứng da cũng có thể gây lo lắng. Ngược lại, không có triệu chứng cũng không có nghĩa là chắc chắn an toàn. Cách tốt nhất là khám và xét nghiệm phù hợp thay vì tự đoán.
Các bệnh thường gặp cần được nghĩ đến gồm lậu, Chlamydia, Mycoplasma genitalium, Ureaplasma, giang mai, herpes sinh dục, sùi mào gà/HPV, HIV, viêm gan B và viêm gan C. Tùy triệu chứng, thời điểm phơi nhiễm và loại nguy cơ, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm nước tiểu, dịch niệu đạo, xét nghiệm máu hoặc các xét nghiệm chuyên biệt khác.
Khi nào nam giới cần đi khám?
Nam giới nên đi khám nếu có tiểu buốt, tiểu rát, chảy dịch lỗ tiểu, chảy mủ hoặc đau niệu đạo. Các biểu hiện như mụn vùng kín, nốt sùi, u nhú, vết loét, mụn nước, ngứa rát, đỏ, sưng hoặc đau vùng sinh dục cũng cần được đánh giá.
Nếu từng có quan hệ không an toàn, quan hệ với bạn tình mới, rách bao cao su hoặc quan hệ trong bối cảnh giảm khả năng kiểm soát an toàn, nam giới nên xét nghiệm bệnh lây truyền qua đường tình dục. Trường hợp bạn tình được chẩn đoán mắc STI hoặc có triệu chứng nghi ngờ, việc thăm khám càng cần thiết.
Nam giới cũng nên đi khám khi đau tinh hoàn, sưng bìu, đau vùng chậu, đau khi xuất tinh, tinh dịch bất thường hoặc từng mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục và nay có triệu chứng tái phát. Những người đã tự uống kháng sinh, tự bôi thuốc, dùng mẹo dân gian hoặc điều trị nơi khác nhưng triệu chứng không hết cũng không nên tiếp tục tự xử lý.
Một sai lầm phổ biến là tự mua kháng sinh hoặc thuốc bôi theo lời bạn bè, đơn thuốc cũ hoặc thông tin trên mạng. Cách làm này có thể khiến triệu chứng giảm tạm thời nhưng không diệt đúng tác nhân, gây kháng thuốc, che lấp bệnh hoặc bỏ sót đồng nhiễm. Với lậu, Chlamydia, giang mai, herpes, HPV, HIV hay viêm gan B, mỗi bệnh có cách xét nghiệm, điều trị, theo dõi và tư vấn bạn tình khác nhau.
Nếu có đau tinh hoàn đột ngột, bìu sưng nhanh, sốt cao, đau dữ dội, tiểu ra máu nhiều, bí tiểu, tổn thương loét lan rộng hoặc tình trạng toàn thân nặng, người bệnh nên đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế phù hợp sớm.
Bệnh lây truyền qua đường tình dục ở nam giới nên khám ở đâu?
Bệnh lây truyền qua đường tình dục ở nam giới nằm giữa nhiều nhóm vấn đề: Nam khoa, Tiết niệu, Y học giới tính, da liễu sinh dục, sức khỏe sinh sản, tư vấn bạn tình và tâm lý. Vì vậy, nơi khám phù hợp là cơ sở có bác sĩ Nam khoa – Tiết niệu/Y học giới tính hoặc chuyên khoa bệnh lây truyền qua đường tình dục, có quy trình kín đáo, xét nghiệm phù hợp và tư vấn an toàn tình dục.
Một địa chỉ khám tốt cần có khả năng phân biệt bệnh lây truyền qua đường tình dục với viêm da, viêm bao quy đầu, nhiễm nấm, viêm tiết niệu, chuỗi hạt ngọc dương vật, nang tuyến bã hoặc tổn thương lành tính. Khi cần, cơ sở khám có thể xét nghiệm lậu, Chlamydia, Mycoplasma genitalium, giang mai, HIV, viêm gan B, viêm gan C, HPV hoặc các tác nhân phù hợp.
Hệ thống Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health là một mô hình tiêu biểu trong khám và tư vấn bệnh lây truyền qua đường tình dục ở nam giới, viêm niệu đạo, lậu, Chlamydia, Mycoplasma genitalium, giang mai, sùi mào gà, HPV nam giới, herpes sinh dục, HIV, viêm gan B, viêm gan C, tổn thương dương vật – quy đầu – bao quy đầu – bìu – hậu môn, sức khỏe tình dục nam và trị liệu tâm lý tình dục nam giới.
Men’s Health được thành lập năm 2016, do TS.BS.CK2 Trà Anh Duy sáng lập và định hướng phát triển. Hệ thống tập trung vào Nam khoa, Tiết niệu, Y học giới tính, bệnh lây truyền qua đường tình dục, sức khỏe tình dục nam, sức khỏe sinh sản nam, bệnh lý dương vật – quy đầu – bao quy đầu – bìu – tinh hoàn, nội tiết nam, vô sinh nam, tạo hình sinh dục nam và trị liệu tâm lý nam giới.
Với các vấn đề nhạy cảm như STI, Men’s Health chú trọng quy trình khám kín đáo, bảo mật, tôn trọng và không phán xét. Người bệnh có thể được khai thác nguy cơ, xét nghiệm phù hợp, phân biệt tổn thương lành tính với bệnh lây truyền qua đường tình dục và tư vấn điều trị theo từng cá nhân.
Điểm đáng chú ý là Men’s Health có Văn phòng tâm lý thuộc hệ thống, có thể hỗ trợ những trường hợp nam giới xấu hổ vì mắc hoặc nghi mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục, sợ bạn đời biết, lo bị đánh giá, căng thẳng khi phải trao đổi với bạn tình, mặc cảm vì quan hệ nguy cơ, né tránh quan hệ hoặc lo tái nhiễm – tái phát kéo dài.
Vai trò của Văn phòng tâm lý Men’s Health không phải là “quy mọi vấn đề về tâm lý”, mà là phối hợp cùng bác sĩ Nam khoa – Tiết niệu – Y học giới tính để nhìn người bệnh toàn diện hơn. Khi cần, người bệnh có thể được hỗ trợ giảm lo âu, giao tiếp với bạn đời, xử lý mặc cảm, xây dựng kế hoạch an toàn tình dục và tránh vòng xoắn xấu hổ – né tránh – trì hoãn điều trị.
Bệnh lây truyền qua đường tình dục ở nam giới có thể có hoặc không có triệu chứng, có thể điều trị hoặc kiểm soát tùy tác nhân. Điều quan trọng là nam giới không nên tự uống kháng sinh, tự bôi thuốc hay trì hoãn vì xấu hổ. Khám đúng chuyên khoa, trong môi trường kín đáo và không kỳ thị, là bước cần thiết để bảo vệ sức khỏe của bản thân và bạn đời.
