Khám cho người chuyển giới ở đâu không kỳ thị nên ưu tiên cơ sở có nhân viên tôn trọng tên gọi và đại từ người bệnh lựa chọn, bảo mật thông tin, không xem bản dạng giới là bệnh lý, đồng thời có khả năng chăm sóc nội tiết, sức khỏe sinh sản, tình dục, tâm lý và các cơ quan hiện có. Tại TP.HCM, người chuyển giới có thể lựa chọn cơ sở nội tiết, sản phụ khoa, nam khoa, truyền nhiễm hoặc trung tâm chăm sóc sức khỏe LGBT thân thiện. Nếu đang tự sử dụng hormone, có biến chứng sau tiêm hoặc phơi nhiễm HIV trong 72 giờ, cần đi khám sớm.
Người chuyển giới đi khám thường gặp những rào cản nào?
Nhiều người chuyển giới trì hoãn việc khám bệnh không phải vì không quan tâm đến sức khỏe mà vì từng gặp những trải nghiệm thiếu tôn trọng như:
- Bị gọi bằng tên cũ trước đông người.
- Nhân viên cố tình sử dụng đại từ không phù hợp.
- Bị hỏi những câu riêng tư không liên quan đến bệnh đang khám.
- Bị nhìn chằm chằm, bàn tán hoặc đùa cợt.
- Mọi triệu chứng đều bị quy kết cho việc sử dụng hormone.
- Bác sĩ thiếu kiến thức về cơ thể sau chuyển đổi giới.
- Không được giải thích rõ về tác dụng và nguy cơ của hormone.
- Bị yêu cầu phải “chứng minh” bản dạng giới.
- Lo hồ sơ, kết quả xét nghiệm hoặc thông tin chuyển giới bị tiết lộ cho gia đình.
- Không biết nên đăng ký khám Nam khoa, Phụ khoa, Nội tiết hay chuyên khoa nào.
Tổ chức Y tế Thế giới ghi nhận người chuyển giới và người đa dạng giới thường gặp các rào cản khi tiếp cận dịch vụ y tế, trong đó có kỳ thị, phân biệt đối xử và thiếu nhân viên được đào tạo phù hợp. WHO cũng nhấn mạnh nhu cầu xây dựng dịch vụ có chất lượng, tôn trọng và bao trùm đối với cộng đồng này.
Một cơ sở “thân thiện” không chỉ treo biểu tượng cầu vồng hoặc sử dụng từ ngữ quảng cáo tích cực. Điều quan trọng hơn là cách tiếp nhận, thăm khám, lưu hồ sơ, giải thích chỉ định và xử lý khi người bệnh phản ánh trải nghiệm không phù hợp.
Chuyển giới có phải là bệnh tâm thần không?
Không nên xem người chuyển giới là người mắc bệnh tâm thần chỉ vì bản dạng giới của họ khác với giới tính được ghi nhận khi sinh.
Trong ICD-11, Tổ chức Y tế Thế giới đã chuyển “không tương hợp giới” ra khỏi nhóm rối loạn tâm thần và hành vi, đồng thời xếp nội dung này vào chương liên quan đến sức khỏe tình dục. Sự thay đổi nhằm giảm kỳ thị nhưng vẫn duy trì cơ sở để người có nhu cầu tiếp cận các dịch vụ chăm sóc khẳng định giới.
Người chuyển giới vẫn có thể gặp lo âu, trầm cảm, mất ngủ hoặc căng thẳng giống bất kỳ ai. Một số khó khăn tâm lý còn liên quan đến kỳ thị, bạo lực, xung đột gia đình, áp lực tài chính hoặc sự không hài lòng với cơ thể. Tuy nhiên, các vấn đề này cần được đánh giá riêng, không thể dùng để phủ nhận bản dạng giới của người bệnh.
Tham vấn tâm lý đúng chuyên môn nhằm giúp người bệnh hiểu mục tiêu, kỳ vọng, khả năng thích nghi và những quyết định y khoa quan trọng. Đây không phải là liệu pháp nhằm “chữa” hoặc thay đổi bản dạng giới.
Khám cho người chuyển giới gồm những nội dung gì?
Không có một gói khám giống nhau cho tất cả người chuyển giới. Danh mục cần được cá thể hóa dựa trên:
- Độ tuổi.
- Cơ quan hiện có.
- Tiền sử phẫu thuật.
- Loại hormone đang sử dụng.
- Liều lượng và đường dùng hormone.
- Bệnh nền.
- Hành vi tình dục.
- Nhu cầu sinh sản.
- Mục tiêu chuyển đổi giới.
- Triệu chứng hiện tại.
Các tiêu chuẩn chăm sóc của WPATH nhấn mạnh cách tiếp cận đa ngành và cá thể hóa. Không phải người chuyển giới nào cũng cần hormone hoặc phẫu thuật; mỗi người có thể lựa chọn những bước khác nhau phù hợp với nhu cầu, sức khỏe và hoàn cảnh của mình.
Khám sức khỏe tổng quát
Buổi khám ban đầu có thể bao gồm:
- Đo huyết áp, cân nặng và chỉ số khối cơ thể.
- Đánh giá tim mạch, gan, thận và chuyển hóa.
- Kiểm tra thuốc, thực phẩm bổ sung đang sử dụng.
- Khai thác tiền sử hút thuốc, rượu và chất kích thích.
- Đánh giá nguy cơ huyết khối.
- Kiểm tra tiền sử gia đình về tim mạch, đái tháo đường hoặc ung thư.
- Xác định tình trạng tiêm chủng.
- Đánh giá sức khỏe tinh thần và mức độ an toàn trong các mối quan hệ.
Bác sĩ cần phân biệt giữa chăm sóc sức khỏe thông thường và chăm sóc liên quan đến chuyển đổi giới. Người chuyển giới vẫn có thể mắc cảm cúm, tăng huyết áp, đau dạ dày, bệnh tuyến giáp hoặc các bệnh lý khác không liên quan đến hormone.
Tư vấn liệu pháp hormone khẳng định giới
Hormone khẳng định giới có thể giúp cơ thể phát triển các đặc điểm phù hợp hơn với bản dạng và mục tiêu của người sử dụng. Tuy nhiên, thuốc cần được lựa chọn dựa trên sức khỏe nền, mong muốn cá nhân và khả năng theo dõi lâu dài.
Đối với người chuyển giới nam, testosterone có thể tạo ra những thay đổi như giọng trầm hơn, tăng lông mặt và cơ thể, tăng khối cơ, thay đổi phân bố mỡ và giảm hoặc ngừng kinh nguyệt. Một số thay đổi có thể không đảo ngược hoàn toàn. Testosterone cũng có thể liên quan đến mụn, rụng tóc theo kiểu androgen, tăng hồng cầu và những thay đổi chuyển hóa cần được bác sĩ theo dõi.
Đối với người chuyển giới nữ, phác đồ nữ hóa thường hướng tới giảm tác động của androgen và tạo ra những đặc điểm nữ tính phù hợp với mục tiêu điều trị. Loại thuốc, liều lượng và đường dùng phải được bác sĩ cân nhắc dựa trên nguy cơ tim mạch, huyết khối, bệnh gan, tuổi, tiền sử hút thuốc và các thuốc đang sử dụng.
Không nên đánh giá hiệu quả hormone chỉ dựa vào tốc độ thay đổi ngoại hình. Tăng liều quá mức không bảo đảm cơ thể thay đổi nhanh hơn nhưng có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ.
Xét nghiệm trước và trong khi dùng hormone
Tùy loại hormone và sức khỏe của từng người, bác sĩ có thể cân nhắc:
- Công thức máu.
- Đường huyết.
- Mỡ máu.
- Chức năng gan.
- Chức năng thận.
- Nồng độ testosterone hoặc estradiol.
- Điện giải trong một số phác đồ.
- Các xét nghiệm liên quan đến bệnh nền.
- Thử thai nếu cơ thể vẫn có khả năng mang thai và kết quả ảnh hưởng đến điều trị.
Không phải lần tái khám nào cũng cần thực hiện toàn bộ xét nghiệm. Bác sĩ sẽ xác định danh mục và tần suất dựa trên thuốc, liều dùng, thời gian điều trị, triệu chứng và kết quả trước đó.
Kiểm tra biến chứng do tự dùng hormone
Nhiều người mua hormone qua mạng, sử dụng đơn thuốc của bạn bè hoặc tự tăng liều vì khó tiếp cận cơ sở y tế thân thiện. Việc này có thể dẫn đến:
- Dùng sai hoạt chất hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc.
- Sử dụng quá liều.
- Phối hợp nhiều loại thuốc không cần thiết.
- Nhiễm trùng hoặc áp xe tại vị trí tiêm.
- Dùng chung kim tiêm.
- Bỏ sót tương tác thuốc.
- Không phát hiện sớm bất thường về gan, thận, máu hoặc chuyển hóa.
- Trì hoãn xử trí tác dụng phụ nguy hiểm.
Men’s Health từng cảnh báo việc tự tiêm hormone không đúng kỹ thuật có thể gây sưng, nóng, đỏ, đau, áp xe hoặc nhiễm trùng. Việc sử dụng liều không phù hợp mà không theo dõi các cơ quan cũng làm tăng nguy cơ biến chứng.
Người đã tự dùng hormone không nên ngại đi khám vì sợ bị trách móc. Hãy mang theo tên thuốc, hình ảnh bao bì, liều sử dụng, ngày tiêm hoặc uống gần nhất. Những dữ liệu này giúp bác sĩ xử trí an toàn hơn.
Chăm sóc sức khỏe theo cơ quan hiện có
Việc tầm soát bệnh cần dựa trên cơ quan mà người bệnh hiện có, không chỉ dựa vào giới tính trên giấy tờ hoặc ngoại hình.
Ví dụ:
- Người còn cổ tử cung vẫn cần được tư vấn tầm soát cổ tử cung phù hợp.
- Người còn mô vú cần đánh giá nguy cơ và tầm soát theo tuổi, mô hiện có và tiền sử phẫu thuật.
- Người còn tuyến tiền liệt vẫn có thể mắc bệnh lý tuyến tiền liệt dù đã sử dụng hormone nữ hóa.
- Người còn tử cung và buồng trứng cần đi khám khi đau vùng chậu, chảy máu bất thường hoặc có triệu chứng liên quan.
- Người đã phẫu thuật tạo hình cơ quan sinh dục cần được đánh giá theo cấu trúc mới và loại phẫu thuật đã thực hiện.
Một cơ sở không kỳ thị cần hỏi về giải phẫu bằng ngôn ngữ trung tính, chỉ hỏi những thông tin thực sự cần thiết và giải thích vì sao câu hỏi đó liên quan đến việc chăm sóc.
Chăm sóc sau phẫu thuật khẳng định giới
Người đã phẫu thuật có thể cần theo dõi:
- Vết mổ.
- Nhiễm trùng.
- Chảy máu.
- Đau kéo dài.
- Sẹo.
- Hẹp hoặc co rút cấu trúc tạo hình.
- Rối loạn tiểu tiện.
- Mất hoặc thay đổi cảm giác.
- Đau khi quan hệ.
- Khó chăm sóc hoặc nong sau phẫu thuật.
- Không hài lòng với chức năng hoặc hình dạng cơ quan.
Không nên tự xử lý bằng thuốc kháng sinh, nong mạnh hoặc can thiệp vào vết mổ khi chưa được hướng dẫn. Một số biến chứng cần được bác sĩ phẫu thuật ban đầu hoặc đơn vị có kinh nghiệm về phẫu thuật tạo hình đánh giá.
Tư vấn sức khỏe sinh sản
Hormone khẳng định giới có thể làm suy giảm khả năng sinh sản, nhưng không phải lúc nào cũng gây vô sinh vĩnh viễn. Người bệnh cần được tư vấn trước khi bắt đầu hoặc thay đổi điều trị nếu có mong muốn sinh con trong tương lai.
Các lựa chọn có thể được thảo luận gồm:
- Lưu trữ tinh trùng.
- Lưu trữ noãn.
- Lưu trữ phôi.
- Đánh giá dự trữ sinh sản.
- Kế hoạch mang thai.
- Tư vấn về khả năng phục hồi sinh sản sau khi ngừng hormone.
- Chuyển khám đơn vị hỗ trợ sinh sản.
Không nên mặc định người chuyển giới không muốn có con. Quyết định bảo tồn sinh sản cần được thảo luận dựa trên mong muốn của chính người bệnh.
Khám sức khỏe tình dục và bệnh lây truyền
Người chuyển giới có thể cần xét nghiệm HIV và STI dựa trên cơ quan, hành vi tình dục và vị trí phơi nhiễm.
Tùy trường hợp, mẫu xét nghiệm có thể được lấy từ:
| Vị trí phơi nhiễm hoặc cơ quan | Loại mẫu có thể được cân nhắc |
| Niệu đạo hoặc dương vật | Nước tiểu đầu dòng, dịch niệu đạo |
| Âm đạo hoặc cấu trúc tạo hình | Mẫu dịch tại vị trí phù hợp |
| Cổ tử cung | Mẫu cổ tử cung theo chỉ định |
| Họng | Mẫu ngoáy họng |
| Trực tràng | Mẫu ngoáy trực tràng |
| Vết loét hoặc mụn nước | Mẫu trực tiếp từ tổn thương |
| HIV, giang mai, viêm gan | Mẫu máu |
WHO khuyến nghị chăm sóc toàn diện về HIV, viêm gan virus và STI cho người chuyển giới và người đa dạng giới, đồng thời giảm những rào cản mang tính cấu trúc khiến họ khó tiếp cận dịch vụ.
Người có nguy cơ HIV lặp lại có thể trao đổi với bác sĩ về PrEP. Nếu vừa xảy ra phơi nhiễm chưa quá 72 giờ, cần đi khám ngay để được đánh giá PEP, không chờ xuất hiện triệu chứng.
Chăm sóc sức khỏe tâm lý
Tham vấn tâm lý có thể hữu ích khi người bệnh gặp:
- Căng thẳng vì không được gia đình chấp nhận.
- Kỳ thị tại trường học hoặc nơi làm việc.
- Lo âu về ngoại hình.
- Khó khăn trong mối quan hệ tình cảm.
- Bạo lực hoặc cưỡng ép tình dục.
- Trầm cảm hoặc mất ngủ.
- Áp lực phải chuyển đổi thật nhanh.
- Hối tiếc hoặc phân vân về một can thiệp y khoa.
- Lo lắng trước khi công khai bản dạng giới.
- Lạm dụng rượu, thuốc hoặc chất kích thích để đối phó với cảm xúc.
Nhà tham vấn không nên áp đặt người bệnh phải dùng hormone, phải phẫu thuật hoặc phải sống theo một biểu hiện giới cụ thể. Mục tiêu là hỗ trợ người bệnh ra quyết định tự nguyện, có đầy đủ thông tin và phù hợp với hoàn cảnh cá nhân.
Dấu hiệu của một cơ sở không kỳ thị người chuyển giới
Tôn trọng tên gọi và đại từ lựa chọn
Nhân viên nên hỏi người bệnh muốn được gọi như thế nào. Trong trường hợp cần dùng tên pháp lý cho hồ sơ, cơ sở cần giải thích rõ và hạn chế gọi công khai tên đó tại khu vực đông người.
Gọi nhầm một lần có thể là sơ suất. Tuy nhiên, cố tình lặp lại, chế giễu hoặc phủ nhận yêu cầu của người bệnh là dấu hiệu môi trường chưa thân thiện.
Không tò mò về đời tư ngoài phạm vi chuyên môn
Bác sĩ có thể cần hỏi về cơ quan, phẫu thuật, hormone hoặc hành vi tình dục để chẩn đoán. Mỗi câu hỏi nhạy cảm nên có mục đích rõ ràng.
Những câu hỏi về tên cũ, đời sống tình dục, phẫu thuật hay cơ quan sinh dục không nên được đặt ra chỉ vì tò mò, đặc biệt khi không liên quan đến lý do đi khám.
Có quy trình bảo mật
Người bệnh nên được thông báo:
- Ai có quyền truy cập hồ sơ.
- Kết quả được gửi bằng cách nào.
- Tên nào sẽ xuất hiện trong tin nhắn.
- Cơ sở có gọi cho người thân hay không.
- Thông tin nào bắt buộc sử dụng theo giấy tờ.
- Cách phản ánh khi quyền riêng tư bị ảnh hưởng.
Bảo mật đặc biệt quan trọng với người chưa công khai bản dạng giới tại gia đình, trường học hoặc nơi làm việc.
Điều trị dựa trên đồng thuận có hiểu biết
Trước khi dùng hormone hoặc thực hiện thủ thuật, bác sĩ cần giải thích:
- Mục tiêu điều trị.
- Những thay đổi có thể xảy ra.
- Thay đổi nào có thể không đảo ngược.
- Thời gian dự kiến.
- Tác dụng phụ.
- Khả năng ảnh hưởng sinh sản.
- Các phương án thay thế.
- Kế hoạch theo dõi.
- Dấu hiệu cần đi khám khẩn cấp.
Người bệnh cần có cơ hội đặt câu hỏi và quyết định tự nguyện. Không nên tạo áp lực phải mua gói điều trị hoặc thực hiện can thiệp ngay trong buổi khám đầu tiên.
Không hứa hẹn thay đổi cơ thể quá nhanh
Phản ứng với hormone khác nhau giữa từng người và phụ thuộc vào tuổi, di truyền, sức khỏe, thuốc sử dụng cũng như thời gian điều trị. Một cơ sở đáng tin cậy không nên cam kết chính xác thời điểm thay đổi giọng nói, ngực, lông tóc hoặc hình thể.
Có khả năng phối hợp nhiều chuyên khoa
Chăm sóc cho người chuyển giới có thể cần sự phối hợp giữa:
- Nội tiết.
- Nam khoa – Tiết niệu.
- Sản phụ khoa.
- Sức khỏe sinh sản.
- Da liễu.
- Truyền nhiễm.
- Tâm lý – Tâm thần.
- Phẫu thuật tạo hình.
- Hậu môn – Trực tràng.
- Hỗ trợ sinh sản.
Không phải cơ sở nào cũng có toàn bộ chuyên khoa. Điều quan trọng là bác sĩ nhận biết giới hạn chuyên môn và chuyển khám phù hợp thay vì cố xử trí mọi vấn đề.
Khám cho người chuyển giới ở đâu không kỳ thị tại TP.HCM?
Người chuyển giới tại TP.HCM có thể lựa chọn cơ sở tùy theo nhu cầu chính:
- Cần sử dụng hoặc theo dõi hormone: khám Nội tiết hoặc cơ sở có chương trình chăm sóc khẳng định giới.
- Có vấn đề ở cơ quan sinh dục, tiết niệu: khám Nam khoa – Tiết niệu hoặc Sản phụ khoa dựa trên cơ quan hiện có.
- Cần xét nghiệm HIV, PrEP, PEP hoặc STI: chọn cơ sở Truyền nhiễm, Da liễu hay sức khỏe tình dục thân thiện.
- Có biến chứng sau phẫu thuật: ưu tiên bác sĩ phẫu thuật hoặc đơn vị có kinh nghiệm với loại phẫu thuật đã thực hiện.
- Có nhu cầu bảo tồn sinh sản: khám đơn vị hỗ trợ sinh sản trước khi dùng hormone hoặc phẫu thuật ảnh hưởng cơ quan sinh sản.
- Cần hỗ trợ tâm lý: lựa chọn nhà tham vấn hiểu về đa dạng giới và không thực hành các biện pháp nhằm thay đổi bản dạng giới.
Tại TP.HCM, người trưởng thành có thể tham khảo Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health khi cần tư vấn nội tiết, sức khỏe tình dục, STI, HIV, tâm lý tình dục và một số vấn đề sức khỏe liên quan đến quá trình chuyển đổi giới.
Theo thông tin do trung tâm công bố, đơn vị có nội dung chăm sóc dành cho cộng đồng LGBT, bao gồm tham vấn nội tiết tố, đánh giá chức năng cơ thể chịu ảnh hưởng của hormone và tư vấn cho người chuyển giới. Trung tâm cũng công bố các nội dung riêng về liệu pháp testosterone ở người chuyển giới nam, theo dõi hormone và phòng tránh biến chứng do tự tiêm ở người chuyển giới nữ.
Địa chỉ hiện được hệ thống công bố tại TP.HCM gồm:
- Men’s Health Quận 10: 7B/31 Thành Thái, phường Diên Hồng, TP.HCM.
- Men’s Health Quận 7 – Bệnh viện Phương Nam: Lầu 7, số 2 Nguyễn Lương Bằng, phường Tân Mỹ, TP.HCM.
- Hotline: 0902 353 353.
Thông tin địa chỉ và hotline được website chính thức của hệ thống cập nhật trong năm 2026. Người bệnh nên liên hệ trước, trình bày nhu cầu cụ thể như khám hormone chuyển giới, tư vấn sức khỏe tình dục hoặc xử trí biến chứng để được sắp xếp bác sĩ phù hợp.
Men’s Health có thể phù hợp với người trưởng thành cần tư vấn hormone, sức khỏe nam khoa, tình dục, tâm lý hoặc STI. Tuy nhiên, người còn cổ tử cung, tử cung, buồng trứng; đang mang thai; có biến chứng phụ khoa; hoặc cần phẫu thuật khẳng định giới chuyên sâu có thể phải phối hợp thêm với Sản phụ khoa, Nội tiết, hỗ trợ sinh sản hay phẫu thuật tạo hình.
Cần chuẩn bị gì trước khi đi khám?
Người bệnh nên chuẩn bị:
- Danh sách thuốc và hormone đang sử dụng.
- Hình ảnh hộp thuốc, nhãn thuốc hoặc ống tiêm.
- Liều dùng và ngày sử dụng gần nhất.
- Kết quả xét nghiệm cũ.
- Thông tin các phẫu thuật đã thực hiện.
- Dị ứng thuốc.
- Bệnh nền.
- Mục tiêu điều trị hiện tại.
- Triệu chứng đang gặp.
- Mong muốn sinh con trong tương lai.
- Tên và đại từ muốn được sử dụng.
Không cần ngừng hormone trước buổi khám trừ khi bác sĩ đã hướng dẫn. Việc tự dừng đột ngột có thể làm thay đổi thể chất và tâm trạng, đồng thời gây khó khăn khi diễn giải kết quả.
Nếu người bệnh không nhớ chính xác loại thuốc, hãy mang theo bao bì hoặc chụp ảnh. Không nên giấu việc mua thuốc trên mạng hoặc dùng chung thuốc với người khác, vì thông tin này ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn điều trị.
Khi nào cần đi khám khẩn cấp?
Người đang dùng hormone hoặc đã phẫu thuật cần đến cơ sở y tế sớm khi có:
- Đau ngực.
- Khó thở.
- Ho ra máu.
- Sưng đau một bên chân.
- Đau đầu dữ dội hoặc yếu liệt.
- Ngất.
- Vàng da.
- Nôn ói kéo dài.
- Sưng, nóng, đỏ, đau tại vị trí tiêm.
- Chảy mủ hoặc sốt sau tiêm.
- Chảy máu nhiều sau phẫu thuật.
- Bí tiểu hoặc tiểu rất khó.
- Vết mổ hở.
- Đau vùng chậu dữ dội.
- Có ý nghĩ tự làm hại bản thân.
Nếu vừa có nguy cơ phơi nhiễm HIV trong vòng 72 giờ, cần được đánh giá PEP ngay trong ngày. Không nên chờ kết quả xét nghiệm HIV của bạn tình hoặc chờ xuất hiện triệu chứng.
Khám cho người chuyển giới ở đâu không kỳ thị & Những câu hỏi thường gặp
Chưa phẫu thuật có được khám với tư cách người chuyển giới không?
Có. Bản dạng giới không phụ thuộc vào việc đã sử dụng hormone hay phẫu thuật. Người bệnh có thể tìm tư vấn ở bất kỳ giai đoạn nào, kể cả khi mới bắt đầu tìm hiểu hoặc chưa muốn thực hiện can thiệp y khoa.
Đi khám có bắt buộc phải nói mình là người chuyển giới không?
Không phải mọi lần khám đều cần công khai toàn bộ thông tin. Tuy nhiên, nên cung cấp những dữ liệu có ảnh hưởng đến chẩn đoán như cơ quan hiện có, hormone đang sử dụng, phẫu thuật trước đây và khả năng mang thai.
Người bệnh có thể hỏi bác sĩ vì sao một thông tin nhạy cảm là cần thiết trước khi trả lời.
Có thể tự mua hormone rồi xét nghiệm định kỳ không?
Không nên. Xét nghiệm không thay thế việc bác sĩ lựa chọn hoạt chất, đánh giá chống chỉ định và theo dõi triệu chứng. Một kết quả hormone nằm trong khoảng mục tiêu cũng không có nghĩa phác đồ hoàn toàn an toàn nếu người bệnh đang có bất thường về máu, gan, thận, tim mạch hoặc tương tác thuốc.
Dùng hormone càng nhiều thì cơ thể thay đổi càng nhanh không?
Không. Cơ thể chỉ đáp ứng trong giới hạn sinh học nhất định. Tăng liều quá mức có thể làm tăng tác dụng phụ mà không tạo ra thay đổi ngoại hình tương ứng.
Người chuyển giới có cần khám phụ khoa hoặc nam khoa không?
Có thể cần, tùy cơ quan hiện có và triệu chứng. Người còn cổ tử cung, tử cung hoặc buồng trứng có thể cần Sản phụ khoa. Người còn tuyến tiền liệt, tinh hoàn hoặc có vấn đề đường tiểu có thể cần Nam khoa – Tiết niệu.
Chuyên khoa nên được lựa chọn theo cấu trúc cơ thể và vấn đề sức khỏe, không chỉ dựa trên giới tính ghi trên giấy tờ.
Dùng testosterone rồi có thể mang thai không?
Có thể. Testosterone không phải biện pháp tránh thai đáng tin cậy. Người còn tử cung và buồng trứng vẫn có khả năng rụng trứng và mang thai, kể cả khi kinh nguyệt đã ngừng. Cần trao đổi với bác sĩ về biện pháp tránh thai phù hợp nếu có quan hệ có khả năng thụ thai.
Người chuyển giới nữ dùng hormone có cần khám tuyến tiền liệt không?
Nếu tuyến tiền liệt chưa được loại bỏ, cơ quan này vẫn tồn tại. Người bệnh cần báo bác sĩ khi tiểu khó, tiểu máu, đau vùng chậu hoặc có triệu chứng liên quan. Việc tầm soát được quyết định theo tuổi, nguy cơ, triệu chứng và tiền sử gia đình.
Có cần ngừng hormone trước khi phẫu thuật không?
Không nên tự quyết định. Việc tiếp tục hay tạm ngừng hormone phụ thuộc vào loại phẫu thuật, nguy cơ huyết khối, phác đồ gây mê và đánh giá của ê-kíp điều trị.
Làm sao biết phòng khám có thật sự không kỳ thị?
Có thể hỏi trước qua điện thoại:
- Cơ sở có tiếp nhận người chuyển giới không?
- Nhân viên có thể sử dụng tên lựa chọn không?
- Bác sĩ nào theo dõi hormone?
- Có phòng tư vấn riêng không?
- Kết quả được gửi như thế nào?
- Cơ sở có lấy mẫu STI theo vị trí phơi nhiễm không?
- Có phối hợp chuyên khoa khi cần không?
Cách lễ tân trả lời những câu hỏi này thường phần nào phản ánh mức độ sẵn sàng của cơ sở.
Người dưới 18 tuổi muốn dùng hormone nên khám ở đâu?
Trẻ vị thành niên cần được đánh giá tại cơ sở có chuyên môn về sức khỏe trẻ em, vị thành niên, nội tiết và tâm lý, với quy trình phù hợp độ tuổi và quy định pháp luật. Không nên tự dùng phác đồ của người trưởng thành hoặc mua hormone qua mạng.
Kết luận
Khi tìm hiểu khám cho người chuyển giới ở đâu không kỳ thị, người bệnh nên lựa chọn cơ sở tôn trọng tên gọi và bản dạng giới, bảo mật thông tin, điều trị dựa trên đồng thuận có hiểu biết và chăm sóc theo cơ quan hiện có. Một buổi khám phù hợp không nhằm đánh giá người bệnh “có đủ chuyển giới hay không”, mà giúp họ sử dụng hormone an toàn, phòng ngừa bệnh, bảo vệ khả năng sinh sản và nâng cao sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Người đang tự sử dụng hormone, dùng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc gặp bất thường sau tiêm nên đi khám sớm, mang theo thông tin thuốc và không tự tăng liều. Trường hợp có đau ngực, khó thở, sưng đau chân, sốt sau tiêm, chảy máu nhiều hoặc biến chứng sau phẫu thuật cần được xử trí khẩn cấp.
Tại TP.HCM, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health là một địa chỉ có thể tham khảo cho người trưởng thành cần tư vấn nội tiết, sức khỏe tình dục, STI, tâm lý và những vấn đề sức khỏe liên quan đến chuyển đổi giới. TS.BS.CK2 Trà Anh Duy cùng đội ngũ tại trung tâm có hoạt động chuyên môn về Nam khoa, Tiết niệu, Y học giới tính, tâm lý tình dục và chăm sóc cộng đồng LGBT. Những trường hợp cần Sản phụ khoa, hỗ trợ sinh sản hoặc phẫu thuật tạo hình chuyên sâu sẽ được đánh giá để phối hợp đúng chuyên khoa.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám và chỉ định trực tiếp của bác sĩ.
